ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΟOΤΗΤΑΣ



Η αρχή

Για ποιο λόγο έγινε η ΑΘΟΑ ; Υπήρχαν ήδη δύο θεατρικές ομάδες σε άνθιση, όταν ξεπετάχτηκε μια τρίτη, ήταν απαραίτητη η ίδρυσή της;

Τα ερωτήματα αυτά απασχολούσαν αρκετούς το 1993, όταν  ιδρύθηκε η Ανεξάρτητη θεατρική ομάδα Άρτας και άρχισε τις δραστηριότητές της. Όμως για μας τους ιδρυτές της, ήταν σίγουρο πως την είχαμε ανάγκη, για να δουλέψουμε με νέες προϋποθέσεις στο ερασιτεχνικό θέατρο. Η τέχνη ήταν για μας αναζήτηση και ψυχαγωγία κι όχι μια απλή διασκέδαση. Θέλαμε να προσφέρουμε συγκίνηση, κάθαρση  και προβληματισμό. Αυτό δεν μπορούσαν να το πετύχουν ολοκληρωτικά τα αστικά δράματα και οι κωμωδίες σαλονιού που ανεβάζαμε μέχρι τότε με τις άλλες θεατρικές ομάδες. Κι όταν αποφασίσαμε να καταπιαστούμε με ένα έργο διαφορετικό, (ΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΕΣ) με ήρωες ανθρώπους του περιθωρίου, με σκηνικό μια βρώμικη αποθήκη και με γλώσσα ωμή και αθυρόστομη, μείναμε μόνοι και άστεγοι.

Με την παρότρυνση και υποστήριξη του σκηνοθέτη μας  Μάριου Ρετσίλα, κάναμε  την παράσταση και στη συνέχεια δημιουργήσαμε την τρίτη θεατρική ομάδα της πόλης. Ο Ρετσίλας μας έδωσε την ιδέα αλλά και το εμβληματικό όνομα ΑΘΟΑ. Ήταν ένα τολμηρό εγχείρημα.  Δεν ακούσαμε αυτούς που μας έλεγαν «είναι πολλές τρεις ομάδες σε μια μικρή πόλη, πού θα βρεθούν άνθρωποι  να τις στελεχώσουν όλες».  Ούτε αυτούς που προφήτευαν ότι δεν θα έχουμε πολλά χρόνια ζωής. Για την διάψευσή των πρώτων  θα αναφέρω, μετά από καταμέτρηση, πως 160 άτομα  έπαιξαν σε παραστάσεις της ΑΘΟΑ. Και για τους δεύτερους ότι ήδη πέρασαν 23 χρόνια από τότε που μας έδιναν τους χρησμούς τους. Σ’ αυτό το διάστημα ανεβάσαμε 36 έργα.

 

Η μέση

Τα πρώτα χρόνια η ΑΘΟΑ δεν είχε χώρο δικό της. Νοίκιαζε μια υπόγεια αίθουσα για τις πρόβες και έδινε τις παραστάσεις της στο θέατρο του κάστρου και στο Σκουφά. Με την κρίση του κινηματογράφου οι δύο  αίθουσες της πόλης ΡΕΞ και ΑΛΕΞ   μετατράπηκαν σε νυχτερινά κέντρα διασκέδασης.  Το ΣΙΝΕ ΦΑΝΤΑΣΙΑ έσβηνε κι αυτό σιγά σιγά προβάλλοντας ταινίες πορνό. Το προλάβαμε και το νοικιάσαμε λίγο πριν γίνει  κλαμπ ή σούπερ μάρκετ.  Ο Θανάσης Τζάτσος σκηνογράφος από τα Γιάννενα, μας βοήθησε να το κάνουμε θέατρο και να ανεβάσουμε εκεί   33 παραγωγές.  Πόσο δοτικός υπήρξε ο Θανάσης προς την ομάδα μας!  Ήταν ένας πραγματικός  καλλιτέχνης, που στα πρώτα μας βήματα ήταν μαζί μας,  σκηνογράφος, ενδυματολόγος  και φωτιστής,  μας πίστεψε και μας ανέδειξε. Και μέχρι τη μέρα που έφυγε από τη ζωή, δεν έπαψε να μας επαινεί. 

Είναι εκπληκτικό που μπορέσαμε να κρατηθούμε οικονομικά τόσα χρόνια. Τα λειτουργικά έξοδα δεν ήταν λίγα και το κόστος της κάθε παραγωγής καθόλου ευκαταφρόνητο.  Οι κρατικές επιχορηγήσεις φτωχές, μας έσωσε η προσέλευση του κόσμου στις παραστάσεις μας και η εθελοντική προσφορά όλων των συνεργατών ακόμα και των επαγγελματιών. Η ΑΘΟΑ περνάει συχνά δυσχέρειες , αλλά αντεπεξέρχεται. Και δε διστάζει να δοκιμαστεί σε δύσκολα έργα, όπου η εμπορική επιτυχία δεν είναι εξασφαλισμένη.

Στη σκηνή της ΑΘΟΑ οι θεατρόφιλοι της πόλης είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν Έλληνες και ξένους συγγραφείς, να παρακολουθήσουν κωμωδίες και δράματα, έργα κλασικά και σύγχρονα. Περάσαμε από τον αισθησιασμό των «κόκκινων φαναριών» στη σκληρότητα της «Μπερνάρντα Άλμπα», στο μυστήριο των «δέκα μικρών νέγρων»,  στη μελαγχολία του «λεωφορείου ο πόθος» και στο γέλιο των «συμπέθερων από τα Τίρανα». Σκηνοθέτησαν εκτός από τον υπογράφοντα το άρθρο,  ο Μάριος Ρετσίλας, ο Γιάννης Οικονόμου, ο Θανάσης Τζάτσος, η Μελίνα Τάτση.  Από το 2012  ήρθε για να μείνει στη συντροφιά μας η Μελίνα Κατίου.  Όλες τις παραγωγές διεκπεραιώνει ο Γιώργος Παπαδόπουλος και τα τεχνικά θέματα διαχειρίζεται ο Λεωνίδας Σπαής.

Χωρίς τέλος           

Πριν λίγες μέρες  η ΑΘΟΑ τέλειωσε με τις παραστάσεις του έργου ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ. Με τον τίτλο αυτό  παρουσιάσαμε 17 μικρής διάρκειας έργα του Χάρολντ Πίντερ. Εγχείρημα αντιεμπορικό. Οικονομική αποτυχία προδιαγεγραμμένη. Έπρεπε όμως να γίνει κάτι τέτοιο. Το είχαμε ανάγκη εμείς σαν μια καινούργια περίπτωση, το περίμενε κι ένα μικρό μέρος του κοινού μας που ψάχνει για κάτι το διαφορετικό.

Ο Πίντερ είναι αινιγματικός και  παράλογος. Η γραφή του είναι ελλειπτική. Η υποκριτική  που επιβάλλει δεν θυμίζει τίποτα το καθιερωμένο. Οι αργοί ρυθμοί, οι σιωπές και οι παύσεις  δυσκολεύουν τους ηθοποιούς και ξενίζουν αρχικά τους θεατές.

Μαζευτήκαμε 17 παλιά και καινούργια μέλη της ομάδας και δουλέψαμε με ζήλο. Προσεγγίσαμε ως ένα βαθμό τα κείμενα κι έπειτα τα αφήσαμε ελεύθερα να λειτουργήσουν με το κοινό. Σπάσαμε τις θεατρικές συμβάσεις δίνοντας υπόσταση στην έναρξη, στο διάλειμμα και καταργήσαμε τον τυπικό χαιρετισμό του τέλους με ένα ανατρεπτικό τέχνασμα.      

Η επιλογή μας και ο τρόπος που την αντιμετωπίσαμε, είχε το ανάλογο κόστος: Μέτρια προσέλευση κόσμου και θεατές που αποχωρούσαν στο διάλειμμα. Ακούσαμε και διαβάσαμε πολλά θετικά σχόλια από ανθρώπους  που εκτιμούν το ποιοτικό θέατρο, εισπράξαμε όμως και δυσαρέσκεια. Υπήρξαν κάποιοι που τη λάτρεψαν και κάποιοι που δεν την άντεξαν. Σε κάθε περίπτωση η παράσταση αυτή της ΑΘΟΑ  συζητήθηκε πολύ, εκκίνησε σκέψεις και πιθανόν αναστάτωσε συνειδήσεις. Άφησε πίσω της έναν απόηχο και αποτέλεσε   για μας μια ξεχωριστή εμπειρία. Θα την εκλάβουμε σαν ένα καλό εφόδιο για να συνεχίσουμε το δρόμο μας.