Το αίτημα για τη διεθνή αναγνώριση και προστασία της βυζαντινής κληρονομιάς της Άρτας αποκτά πλέον επίσημη μορφή, καθώς ολοκληρώθηκε και κατατέθηκε η ολοκληρωμένη πρόταση για την ένταξη του Ιερού Ναού της Παναγίας Παρηγορήτισσας στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η επίσημη παρουσίαση αυτής της ιστορικής πρωτοβουλίας για την πόλη και ολόκληρο τον ελληνικό πολιτισμό πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ειδικής συνέντευξης τύπου, αναδεικνύοντας τη συστηματική και πολυετή συνεργασία ανάμεσα στην τοπική αυτοδιοίκηση, την Εφορεία Αρχαιοτήτων και το Υπουργείο Πολιτισμού. Το εμβληματικό αυτό μνημείο του 13ου αιώνα, το οποίο αποτελούσε τον μητροπολιτικό ναό της πρωτεύουσας του κραταιού Δεσποτάτου της Ηπείρου, διεκδικεί πλέον με αξιώσεις τη θέση που του ανήκει στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη, μέσα από έναν επιστημονικά τεκμηριωμένο φάκελο υποψηφιότητας που αναλύει την οικουμενική του αξία και τις προοπτικές που ανοίγονται για το μέλλον της περιοχής.
Η Παναγία Παρηγορήτισσα θεωρείται ένα από τα πιο πρωτοποριακά και εντυπωσιακά αρχιτεκτονικά δημιουργήματα της υστεροβυζαντινής περιόδου. Αυτό που την καθιστά μοναδική σε παγκόσμιο επίπεδο είναι το καινοτόμο σύστημα στήριξης του κεντρικού τρούλου, όπου χρησιμοποιήθηκε ένας περίτεχνος μηχανισμός με προεξέχοντες κίονες σε επάλληλους ορόφους, δίνοντας στον επισκέπτη την αίσθηση ότι ο τρούλος αιωρείται στο κενό. Παράλληλα, ο πλούσιος εσωτερικός διάκοσμος, που περιλαμβάνει εξαιρετικής τέχνης ψηφιδωτά, μοναδικά ανάγλυφα δυτικής επίδρασης και σπάνιες τοιχογραφίες, μαρτυρά το υψηλό πολιτισμικό και καλλιτεχνικό επίπεδο της εποχής, καθώς και τις έντονες πολιτισμικές ανταλλαγές ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, ο Δήμαρχος Άρτας υπογράμμισε τη βαθιά σημασία του εγχειρήματος για την τοπική κοινωνία, δηλώνοντας ότι η κατάθεση του φακέλου στην UNESCO αποτελεί την εκπλήρωση ενός χρέους απέναντι στην ιστορία της πόλης και τις επόμενες γενιές. Σημείωσε μάλιστα ότι η Παρηγορήτισσα δεν είναι απλώς ένα θρησκευτικό ή ιστορικό σύμβολο, αλλά η ίδια η ταυτότητα της Άρτας, και η διεθνής της θωράκιση θα βάλει οριστικά την περιοχή στον διεθνή χάρτη, δημιουργώντας νέες αναπτυξιακές προοπτικές μέσω του πολιτιστικού τουρισμού. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων εστίασε στην επιστημονική πλευρά της υποψηφιότητας, επισημαίνοντας ότι το πρωτοποριακό σύστημα στήριξης του τρούλου και ο πλούτος των ψηφιδωτών καθιστούν το μνημείο ένα μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής. Συμπλήρωσε επίσης ότι η επιστημονική ομάδα εργάστηκε με απόλυτη ακρίβεια για να ανταποκριθεί στα αυστηρά κριτήρια του διεθνούς οργανισμού, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η οικουμενική αξία του ναού θα αναγνωριστεί σύντομα.
Η σύνταξη αυτού του φακέλου υπήρξε μια μακρά και απαιτητική διαδικασία, καθώς πέρα από τη θεωρητική τεκμηρίωση, απαιτήθηκε η υλοποίηση εκτεταμένων εργασιών συντήρησης, αποκατάστασης και διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου, ώστε ο ναός να είναι πλήρως προσβάσιμος και προστατευμένος από τις φθορές του χρόνου. Οι αρμόδιοι φορείς εκφράζουν την αισιοδοξία τους για την τελική έκβαση, τονίζοντας ότι η ένταξη στην UNESCO θα προσφέρει στο μνημείο μια ισχυρή ασπίδα διεθνούς προστασίας, ενώ παράλληλα θα στρέψει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας επιστημονικής και ταξιδιωτικής κοινότητας προς την Άρτα, μετατρέποντάς την σε έναν δυναμικό πόλο έλξης για επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Α.ΛΑΛΑΚΟΣ
