Μουσικό Σχολείο Άρτας



ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΑΣ

Όταν η εκπαίδευση συναντά τη μελωδία

Της Χριστίνας Μπαλτζώη

Σίγουρα θα έχεις ακούσει για το μουσικό σχολείο Άρτας, του οποίου οι δραστηριότητες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Έγινε μεμιάς γνωστό στην τοπική μας κοινωνία για τις υπέροχες συναυλίες που διοργανώνει, τις ποικίλες εκδηλώσεις στις οποίες συμμετέχει, τις διακρίσεις σε διάφορους διαγωνισμούς και γενικότερα τις πλούσιες εκπαιδευτικές του δράσεις. Ιδρύθηκε το Σεπτέμβρη του 2009 και αποτελεί ένα δημόσιο σχολείο, όπως όλα τα υπόλοιπα της πόλης μας, που ακολουθεί κανονικά το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο ορίζει το Υπουργείο Παιδείας. Αυτό σημαίνει ότι δεν απευθύνεται μόνο σε μαθητές που θέλουν να γίνουν μουσικοί. Η ειδοποιός διαφορά που το διακρίνει από τα άλλα σχολεία είναι ότι γίνονται επιπλέον και μαθήματα μουσικής παιδείας. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές μαζί με τα καθορισμένα μαθήματά τους, διδάσκονται θεωρητικά ελληνική παραδοσιακή και βυζαντινή μουσική, καθώς και ευρωπαϊκή μουσική. Όλοι οι μαθητές παίρνουν μέρος σε μουσικά σύνολα (χορωδία και ορχήστρα) με το πιάνο να λειτουργεί ως όργανο αναφοράς της ευρωπαϊκής μουσικής και τον ταμπουρά ως όργανο αναφοράς της παραδοσιακής μουσικής. Ακολουθούν η κιθάρα, το ούτι, το βιολί (παραδοσιακό ή κλασικό), το σαντούρι, το κανονάκι, τα παραδοσιακά ή ευρωπαϊκά κρουστά, το βιολοντσέλο, το ακορντεόν, το σαξόφωνο, το κλαρινέτο και πολλά άλλα που αποτελούν για το μαθητή μουσικά όργανα επιλογής. Η συνάντησή μου όμως με τη διευθύντρια του σχολείου κ. Ανθούλα Ζιώρη μου έδωσε την ευκαιρία να ενημερωθώ για πολλά θέματα που αφορούν το σχολείο, καθώς επίσης και για τα ιδιαίτερα οφέλη που αποκομίζουν τα παιδιά από τη στενή επαφή τους με την τέχνη της μουσικής.

Ως διευθύντρια τόσο του Γυμνασίου όσο και του Λυκείου, καθώς τα μουσικά σχολεία λειτουργούν ως ενιαίες σχολικές μονάδες, την βρήκα αρκετά επιφορτισμένη από τα εκπαιδευτικά καθήκοντα. Παρόλα αυτά όμως με δέχτηκε πρόσχαρα και με ιδιαίτερη ευγένεια αναπτύσσοντας μαζί μου μία ενδιαφέρουσα συζήτηση. Μου περιέγραψε με πολύ άμεσο τρόπο τις καταλυτικές επιδράσεις της μουσικής στους μαθητές, οι οποίοι βρίσκονται σε μία ηλικία που διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό η σκέψη τους και η προσωπικότητά τους. Ο ευρύς χαρακτήρας της μουσικής καλλιεργεί αναμφίβολα σε βάθος την αισθητική τους και ασφαλώς τους ξεκουράζει από το άγχος του διαβάσματος. Ακόμα περισσότερο όμως μου διευκρίνισε την μοναδική επιρροή της μουσικής στην αυτοπεποίθησή τους. Με άλλα λόγια, ένας μαθητής που τυχαίνει να είναι αδύναμος στα υπόλοιπα μαθήματα, δεν απομονώνεται και δε μειώνει τον εαυτό του, αλλά αντιθέτως η συμμετοχή του στα μουσικά σύνολα τον βοηθάει να αναπτύξει την αυτοεκτίμησή του. Οι εμπειρίες που βιώνουν οι μαθητές στο μουσικό σχολείο, είναι, θα έλεγα, καθοριστικής σημασίας και μένουν πραγματικά αξέχαστες και χαραγμένες μέσα τους.

Δραστηριότητες για κάθε γούστο

Αλλά ας μπω καλύτερα στο θέμα που δεν είναι άλλο από τις ξεχωριστές δραστηριότητες του μουσικού σχολείου. Πριν λίγες ημέρες συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση του δικού μας μεγάλου εικαστικού Γιάννη Μόραλη, ο οποίος στα πλαίσια της μακράς και σπουδαίας του καλλιτεχνικής πορείας, φιλοτέχνησε τα εξώφυλλα των δίσκων του Μάνου Χατζιδάκι. Έτσι, το Νοέμβριο που μας πέρασε, ο Μουσικοφιλολογικός Σύλλογος «Σκουφάς» διοργάνωσε στην αίθουσά του την εκδήλωση με τίτλο «Μόραλης-Χατζιδάκις: διάλογοι τέχνης» σε συνεργασία με το δήμο Αρταίων. Ασφαλώς δεν γινόταν να λείπει το μουσικό σχολείο μας, το οποίο ανέλαβε το μουσικό μέρος του αφιερώματος, που ήταν εμπνευσμένο από τις υπέροχες μελωδίες του Μάνου Χατζιδάκι. Σ’ αυτό το σημείο η κ. Ανθούλα Ζιώρη δε δίστασε να μου εκμυστηρευτεί ότι δύο μαθητές βούρκωσαν στη σκηνή από την ιδιαίτερη συγκίνηση που τους προξένησαν τα τραγούδια του Μάνου Χατζιζάκι, τα οποία το σχολείο είχε τη χαρά να ενορχηστρώσει και να ερμηνεύσει στο Χατζιδάκειο φεστιβάλ της Ξάνθης, που έγινε τον Απρίλιο με τίτλο «Ξάνθη, Πόλις Ονείρων» και στο οποίο συμμετείχε το σχολείο για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Έτσι καταλαβαίνεις αμέσως ότι οι εμπειρίες που αποκτούν οι μαθητές είναι πραγματικά συγκλονιστικές και όπως αναφέρω και παραπάνω, μένουν βαθιά χαραγμένες τόσο στο νου όσο και στην καρδιά τους. Τα αφιερώματα όμως δεν τελειώνουν εδώ καθώς το σχολείο παρουσίασε επίσης με τη θαυμάσια μουσική του Θάνου Μικρούτσικου, του Γιάννη Σπανού και της Μαρίζας Κωχ ένα όμορφο αφιέρωμα στον ποιητή Νίκο Καββαδία, που έλαβε χώρα στην αίθουσα Διώνη τον Απρίλιο. Επίσης, παρουσίασε και ένα αφιέρωμα στο μεγάλο Έλληνα ζωγράφο Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, που πραγματοποιήθηκε και αυτό στην αίθουσα Διώνη το Δεκέμβριο του 2014, με τίτλο «Στα ίχνη του Ελ Γκρέκο» και με τις μελωδίες του σχολείου που βρίσκουν πάντα τον τρόπο να σαγηνεύουν τους ακροατές.

Ταξίδια και διακρίσεις στην Ευρώπη

Η άρρηκτα συνδεδεμένη σχέση του σχολείου με την τέχνη, δημιουργεί όπως μου ανέφερε η κ. Ανθούλα Ζιώρη, τον εξωστρεφή χαρακτήρα που το διακρίνει. Αυτός είναι άλλωστε και ο σκοπός όλων των μουσικών σχολείων, να έρχονται δηλαδή σε άμεση επαφή με την κοινωνία. Έτσι λοιπόν, έπειτα από τις αξιόλογες προσπάθειες των εκπαιδευτικών, το σχολείο συμμετείχε μέχρι τώρα αρκετές φορές σε ευρωπαϊκά προγράμματα, που έχουν ως στόχο να βελτιώσουν τις γνώσεις, τις ικανότητες και τις δεξιότητες των παιδιών, μέσα από την επαφή τους με μία νέα κουλτούρα και πολιτισμό. Να αναπτύξουν με απλά λόγια το αίσθημα της ευρωπαϊκής ταυτότητας, βιώνοντας μία μαθησιακή εμπειρία σε μία άλλη χώρα. Έτσι λοιπόν, έλαβαν μέρος στο πρόγραμμα Erasmus με την τρίτη πανευρωπαϊκή συνάντηση των μαθητών και των καθηγητών, να έχει ήδη πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο της φετινής χρονιάς στο Walsall Wood στην Αγγλία. Συμμετείχαν συνολικά επτά σχολεία της Ευρώπης, με την πρώτη συνάντηση να γίνεται στην πόλη μας τον Μάρτιο και τη δεύτερη τον Απρίλιο στη πόλη Rheinzabern της Γερμανίας με τίτλο «Τα παιδιά της Europia – σχολείο, εργασία και ζωή σε 100 χρόνια». Στη δεύτερη αυτή συνάντηση έλαβε χώρα ο διαγωνισμός ρομποτικής Lego, στον οποίο η ομάδα του μουσικού σχολείου Άρτας με υπεύθυνο καθηγητή τον κ. Άρη Τσάιμο και αποτελούμενη από τους μαθητές Ιωάννη Παπαχατζάκη, Χρήστο Βασιλάκη και Χρήστο Γουίδα κέρδισε το πρώτο βραβείο. Σε παρόμοια πλαίσια κινείται και το πρόγραμμα Comenius, στο οποίο συμμετείχε το σχολείο το 2013-2014 με θέμα: «Our voices across Europe». Οι μαθητές και οι καθηγητές γέμισαν τις βαλίτσες τους από τα ταξίδια στην Τουρκία, στην Πολωνία και στην Ισπανία και όχι μόνο...με πλούσιες εκπαιδευτικές και πολιτισμικές εμπειρίες, που θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή. Ιδιαίτερο όμως ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πρόγραμμα Διαγενεακής Αλληλεγγύης, στο οποίο συμμετείχε το μουσικό σχολείο. Το πρόγραμμα αυτό έφερε κοντά τους μαθητές με την τρίτη ηλικία δημιουργώντας απίστευτα συναισθήματα, όπως άλλωστε μαρτυρά και η επίσκεψή τους το 2012 στο γηροκομείο της Άρτας, στην οποία οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με τους ηλικιωμένους, παίρνοντάς τους συνέντευξη. Επίσης, στα πλαίσια του προγράμματος αυτού, το σχολείο κατέλαβε την τρίτη θέση στον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό generations@school. Οι διακρίσεις όμως δε σταματούν εδώ...καθώς το 2013 το μουσικό σχολείο τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο στην κατηγορία “grand prix” στο διαγωνισμό της Γαλλοφωνίας. Το καλύτερο όμως είναι πως οι βραβεύσεις δεν αφορούν μόνο τους μαθητές του σχολείου αλλά και τους καθηγητές! Έτσι λοιπόν το 2014 η καθηγήτρια Γερμανικών Κλαίρη Σιακαγιάννη με το τμήμα Γ1 της τρίτης τάξης Γυμνασίου, απέσπασε τη πρώτη θέση σε ένα διαγωνισμό που προκηρύσσει εδώ και εννέα χρόνια η Πρεσβεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και το βραβείο απονέμεται σε καθηγητές και τάξεις σχολείων της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που παρουσιάζουν καινοτόμες και εκπαιδευτικές δράσεις σε συγκεκριμένη θεματική ενότητα, με στόχο τον εμπλουτισμό των γνώσεών τους στη γερμανική γλώσσα και τον πολιτισμό.

Πέρα όμως από τις ποικίλες διακρίσεις και τις πολλές εκπαιδευτικές δράσεις που φανερώνουν αύτη την αξιέπαινη πολυμορφία του μουσικού σχολείου, μας είναι ιδιαίτερα αγαπητές και οι θαυμάσιες συναυλίες των παιδιών, στις οποίες οι περισσότεροι από εμάς έχουμε παρευρεθεί. Έτσι λοιπόν, φέτος το Σεπτέμβριο το σχολείο συμμετείχε στις εκδηλώσεις που διοργάνωσε στην Κόπραινα ο Δήμος Νικολάου Σκουφά με θέμα «Αμβρακικός...ο μαγικός». Η ευαισθητοποίηση του σχολείου στα περιβαλλοντικά θέματα είναι πράγματι εμφανής και δικαιολογεί την ανταπόκρισή του σε τέτοιες εκδηλώσεις. Ακόμα φέτος το καλοκαίρι, μαγευτική υπήρξε η παράσταση του σχολείου και του μουσικού συνόλου “Con brio” με τις φανταστικές μελωδίες της καταξιωμένης συνθέτριας Ευανθίας Ρεμπούτσικα, που καθήλωσαν το κοινό, το οποίο γέμισε απ’ άκρη σ’ άκρη το θέατρο του κάστρου. Επίσης, το σχολείο συνεργάζεται με το Χαμόγελο του παιδιού και στα πλαίσια αυτής της συνεργασίας πραγματοποιήθηκε την Άνοιξη στην αίθουσα Διώνη η παράσταση «Ένα τραγούδι για το δρόμο σας». Την ίδια περίοδο έλαβε χώρα και η συναυλία του σχολείου «Μόσχω Ιδιέ...» στον αύλειο χώρο της Αγίας Θεοδώρας. Εκτός όμως από τη φετινή χρονιά και οι προηγούμενες υπήρξαν το ίδιο πλούσιες από συναυλιακές εκδηλώσεις. Έτσι λοιπόν το 2015 πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος «Ανάπτυξη και λειτουργία δικτύου πρόληψης και αντιμετώπισης φαινομένων της σχολικής βίας και εκφοβισμού» η συναυλία του μουσικού σχολείου «Γέφυρες χτίζουμε...». Επιπλέον, το μουσικό σχολείο παρουσίασε το 2013 στο θέατρο κάστρου τη μουσική παράσταση με τίτλο «Να ‘μαν πουλί να πέταγα» με μουσικές της γειτονιάς μας και την αμέριστη αγάπη από τον κόσμο. Εκτός από αυτές υπήρξαν και άλλες πολλές μουσικές εκδηλώσεις του σχολείου, για τις οποίες μπορείς να ενημερωθείς αναλυτικά στο ιστολόγιό τους http://blogs.sch.gr/mouarta/, όπως και για όλα τα υπόλοιπα θέματα.

Πρώτο και στην αλληλεγγύη

Άξια λόγου είναι και η φιλανθρωπική δράση του σχολείου που συμμετείχε φέτος τον Φεβρουάριο στην εκδήλωση της Ιεράς Μητρόπολης Άρτας για τη στήριξη της τράπεζας τροφίμων “Καταφυγή”, αλλά και η συμμετοχή του το Δεκέμβριο του 2015 στο πρόγραμμα “Αστέρι της ευχής” που διοργανώνει ο Φιλανθρωπικός Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός Make – A – Wish (Κάνε μια ευχή Ελλάδος) σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας. Όπως αναφέρω και παραπάνω, το μουσικό σχολείο συνεργάζεται με το Χαμόγελο του Παιδιού. Έτσι κάθε χρόνο ενόψει Χριστουγέννων υλοποιείται μία εθελοντική δράση, κατά την οποία μαθητές και καθηγητές του σχολείου συγκεντρώνουν τις τελευταίες δύο εβδομάδες τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης, ρούχα και παιχνίδια.

Πέρα όμως από όλα αυτά που μόνο θαυμασμό μπορούν να προκαλέσουν, το μουσικό σχολείο Άρτας αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα χώρου και υποδομών. Όπως με ενημέρωσε η κ. Ανθούλα Ζιώρη, ανησυχούν ιδιαίτερα για την επόμενη σχολική χρονιά, καθώς ο αριθμός των μαθητών είναι ικανοποιητικός και οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις του πρώην ΕΠΑΣ στη Φιλοθέη και του παλιού δημαρχείου που βρίσκεται ακριβώς δίπλα δεν επαρκούν. Από τη μεριά της η δημοτική αρχή αδιαφορεί δυσκολεύοντας πλήρως το εκπαιδευτικό έργο του συνόλου της σχολικής κοινότητας. Ακόμα και τα μουσικά όργανα αποτελούν κατά κύριο λόγο δωρεές που έγιναν από το κοινωφελές ίδρυμα “Σταύρος Νιάρχος”. Η ελπίδα όμως για το καλύτερο δε σβήνει, καθώς το μουσικό σχολείο συγκροτούν άνθρωποι που, όπως φαίνεται, αγαπούν αυτό που κάνουν και θέτουν στο κέντρο του ενδιαφέροντος το μαθητή και το μέλλον του.